Vorbefassung? Yardım lütfen

Fikret Beyefendi,

Yıllardır aynı sorunla karşılaşmış olmama rağmen, gelen işlerin aciliyeti nedeniyle kapsamlı bir araştırma yapmaya fırsat bulamadığım, bulduğum zaman da başvurduğum kaynakların yanlış yönlendirmesi sonucunda "danışıklı işlem", "muvazaalı işlem" gibi "çirkin" karşılıklarını yazmak zorunda kaldığım bir sözcüğün "cuk" oturacak çevirisini, tozu halının altına süpürmemek ve işimi en azından bir kedinin temizlik yaparken gösterdiği özenle yapmak adına bugün uzunca bir süre araştırdım.

Bu forumda daha önce "noter tasdiki" başlıklı bir konu açılmıştı. Orada Serdar arkadaşımızın önerdiği "ilişkisi bulunduğu konuda görev yapma yasağının bulunup bulunmadığına dair sorunun olumsuz yanıtlanması" çeviriye, "ilişkisi bulunduğu konuda" ibaresi hariç olmak üzere tamamen katılıyorum. Bunun nedenlerini aşağıda açıklamaya çalışacağım.

"Görev yapma yasağı" veya "işlem yapma yasağı" iki kanunda geçiyor. Bunlardan birincisi Türkçeye Tevsik veya Belgelendirme Kanunu olarak çevirebileceğimiz Beurkundungsgesetz, diğeri ise Türkçeye Federal Avukatlık Yönetmeliği olarak çevrilen Bundesrechtsanwaltsverordnung. İlgili kanun ve yönetmelik maddeleri ise şöyle:

Beurkundungsgesetz § 3

Verbot der Mitwirkung als Notar

(1) Ein Notar soll an einer Beurkundung nicht mitwirken, wenn es sich handelt um 1. eigene Angelegenheiten, auch wenn der Notar nur mitberechtigt oder mitverpflichtet ist,

2. Angelegenheiten seines Ehegatten, früheren Ehegatten oder seines Verlobten,

2a. Angelegenheiten seines Lebenspartners, früheren Lebenspartners oder Verlobten im Sinne des Lebenspartnerschaftsgesetzes,

3. Angelegenheiten einer Person, die mit dem Notar in gerader Linie verwandt oder verschwägert oder in der Seitenlinie bis zum dritten Grade verwandt oder bis zum zweiten Grade verschwägert ist oder war,

4. Angelegenheiten einer Person, mit der sich der Notar zur gemeinsamen Berufsausübung verbunden oder mit der er gemeinsame Geschäftsräume hat,

5. Angelegenheiten einer Person, deren gesetzlicher Vertreter der Notar oder eine Person im Sinne der Nummer 4 ist,

6. Angelegenheiten einer Person, deren vertretungsberechtigtem Organ der Notar oder eine Person im Sinne der Nummer 4 angehört,

7. Angelegenheiten einer Person, für die der Notar, eine Person im Sinn der Nummer 4 oder eine mit dieser im Sinn der Nummer 4 oder in einem verbundenen Unternehmen (§ 15 des Aktiengesetzes) verbundene Person außerhalb einer Amtstätigkeit in derselben Angelegenheit bereits tätig war oder ist, es sei denn, diese Tätigkeit wurde im Auftrag aller Personen ausgeübt, die an der Beurkundung beteiligt sein sollen,

8. Angelegenheiten einer Person, die den Notar in derselben Angelegenheit bevollmächtigt hat oder zu der der Notar oder eine Person im Sinne der Nummer 4 in einem ständigen Dienst- oder ähnlichen ständigen Geschäftsverhältnis steht, oder

9. Angelegenheiten einer Gesellschaft, an der der Notar mit mehr als fünf vom Hundert der Stimmrechte oder mit einem anteiligen Betrag des Haftkapitals von mehr als 2 500 Euro beteiligt ist.

Der Notar hat vor der Beurkundung nach einer Vorbefassung im Sinne der Nummer 7 zu fragen und in der Urkunde die Antwort zu vermerken.

Bundesrechtsanwaltsverordnung

§ 45 Versagung der Berufstätigkeit

Der Rechtsanwalt darf nicht tätig werden:

1.

wenn er in derselben Rechtssache als Richter, Schiedsrichter, Staatsanwalt, Angehöriger des öffentlichen Dienstes, Notar, Notarvertreter oder Notariatsverwalter bereits tätig geworden ist;

2.

wenn er als Notar, Notarvertreter oder Notariatsverwalter eine Urkunde aufgenommen hat und deren Rechtsbestand oder Auslegung streitig ist oder die Vollstreckung aus ihr betrieben wird;

3.

wenn er gegen den Träger des von ihm verwalteten Vermögens vorgehen soll in Angelegenheiten, mit denen er als Insolvenzverwalter, Nachlaßverwalter, Testamentsvollstrecker, Betreuer oder in ähnlicher Funktion bereits befaßt war;

4.

wenn er in derselben Angelegenheit außerhalb seiner Anwaltstätigkeit oder einer sonstigen Tätigkeit im Sinne des § 59a Abs. 1 Satz 1 bereits beruflich tätig war; dies gilt nicht, wenn die berufliche Tätigkeit beendet ist.

(2) Dem Rechtsanwalt ist es untersagt:

1.

in Angelegenheiten, mit denen er bereits als Rechtsanwalt gegen den Träger des zu verwaltenden Vermögens befaßt war, als Insolvenzverwalter, Nachlaßverwalter, Testamentsvollstrecker, Betreuer oder in ähnlicher Funktion tätig zu werden;

2.

in Angelegenheiten, mit denen er bereits als Rechtsanwalt befaßt war, außerhalb seiner Anwaltstätigkeit oder einer sonstigen Tätigkeit im Sinne des § 59a Abs. 1 Satz 1 beruflich tätig zu werden.

(3) Die Verbote der Absätze 1 und 2 gelten auch für die mit dem Rechtsanwalt in Sozietät oder in sonstiger Weise zur gemeinschaftlichen Berufsausübung verbundenen oder verbunden gewesenen Rechtsanwälte und Angehörigen anderer Berufe und auch insoweit einer von diesen im Sinne der Absätze 1 und 2 befaßt war.

Bu kanun ve yönetmeliklerin Türkiye'deki karşılıkları olduğunu düşündüğüm karşılıkları:

Avukatlık Kanunu

İşin Reddi Zorunluluğu:

Madde 38-

Avukat;

a) Kendisine yapılan teklifi yolsuz veya haksız görür yahut sonradan yolsuz veya haksız olduğu kanısına varırsa,

b) Aynı işte menfaati zıt bir tarafa avukatlık etmiş veya mütalaa vermiş olursa,

c) (Değişik: [Telefonnummer entfernt] mad.) Evvelce hâkim, hakem, Cumhuriyet savcısı, bilirkişi veya memur olarak o işte görev yapmış olursa,

d) Kendisinin düzenlediği bir senet veya sözleşmenin hükümsüzlüğünü ileri sürmek durumu ortaya çıkmışsa,

e) (İptal: Ana. Mah. nin 2/6/1977 tarihli ve E. 1977/43, K. 1977/84 sayılı kararı ile)

f) Görmesi istenilen iş, Türkiye Barolar Birliği tarafından tespit edilen mesleki dayanışma ve düzen gereklerine uygun değilse,

Teklifi reddetmek zorunluluğundadır.

Noterlik Kanunu

Madde 76-

Madde 76 - Noter, tanık, tercüman ve bilirkişiler aşağıdaki hallerde noter-

lik işlemine katılamazlar:

1. Kendisi bizzat ilgili ise veya bir ilgili onun vekili olarak hareket

ediyorsa,

2. Aralarında evlilik birliği kalmamış olsa bile ilgililerden birinin karı

veya kocası ise,

3. İlgililerden biri ile aralarında sıhri dahi olsa usul veya füru veya

kan hısımlığında üçüncü, sıhri hısımlıkta ikinci derecede (Bu dereceler dahil)

civar hısımlığı veyahut evlat edinme ilişkisi varsa,

4. İlgililerden biri noterin katip veya hizmetlisi ise,

5. İlgililerden biri aralarında iki, üç ve dördüncü numaralarda yazılı

ilişki bulunan bir şahsın vekili olarak hareket ediyorsa,

6. Noterlik işlemi, kendi yararına veya aralarında iki, üç ve dördüncü

numaralarda yazılı ilişkiler bulunan bir kimse yararına bir tasarrufu kapsı-

yorsa.

Bunların arasında bir karşılaştırma yaptığımda, doğru karşılığın Serdar'ın önerdiği "görev yapma yasağı" veya "görev yasağı" ya da "işlem yapma yasağı" olduğu sonucuna vardım ve daha iyisini bulunana veya önerilene kadar, söz konusu olan kişi avukat ise "görev yapma yasağı", noter ise "işlem yapma yasağı" çevirilerini kullanacağım.

Yazımın sonunda bir sorum olacak: Şimdiye kadar bazı arkadaşlar, ben de dâhil, "çirkin" veya "cuk" oturmayan karşılıklarını doğru veya yanlış kullandıkları bu sözcük için "yıllardır çeviri yapan" ve "neredeyse her noter çevirisinde aşağıdaki kelimeye takılıp duran" bir meslektaşımız olarak siz şimdiye dek ne kadar araştırma yaptınız, hangi karşılıkları kullandınız veya karşılığını bulamadığınız için hâlâ takılıp kaldığınız yerde misiniz?

Saygılar

Merhaba Sözcük Gezgini,

Görüş ve önerileriniz için teşekkür eder, ayrıca konuyu bu denli ayrıntılı olarak araştırmanız ve yazıya dökmenizden dolayı hayranlığı sunmak isterim. Gerçeği söylemek gerekirse, konuyu araştırmışlığım var, fakat istenilen yargıya yine sizin belirttiğiniz 'görev yapma yasağına' ulaşmam biraz şüphe oluşturmuştu.

"ilişkisi bulunduğu konuda görev yapma yasağının bulunup bulunmadığına dair sorunun olumsuz yanıtlanması"

Bu cümleye göre notere tasdik için gidenler 'noterin yapmaya yetkili olmadığı hususlarda' bilgisi olması gerekiyor veya varsayılıyor. O nedenle Türkiye'de yetkili bir makam bu tercümeye baktığında, çeviri sorunu konusunda fazla fikir sahibi olmayacağını varsayarak, yanlış bir anlam çıkartabilir diye düşündüm. O memurun Almanya'da noter tasdiki yapanların görev yasağı konusunda bilgili olduğu veya varsayıldığını bildiği beklenemez. Bundan dolayı genelgeçer "muvazaalı veya danışıklı işlem" kelimelerini kullanmışımdır. Doğru olup olmadığı elbette ki tartışılır.

Fakat bundan sonra bende "görev yasağı" karşılığını kullanmaya karar verdim ve çevremdeki çevirmenlere aynı hususta bilgi vereceğim.

Yardımlarınız için çok teşekkür eder

Saygılarımı sunarım.

Fikret

Fikret Bey,

geç ama belki sonra okuyanlara faydalı olur.

Bence sizin ilk düşünceniz doğru. Ben buna benzer tercüme ediyorum.

Die Frage des Notars nach einer Vorbefassung wurde verneint:

"Noterin bu belgenin daha önceden de tanzim edilip edilmediği sorusuna hayır cevabı alınmıştır."

Çünkü daha önce tanzim edilmişse önce o belgenin iptal edilmesi gerekir. Aksi takdirde hangi belgenin geçerli olduğu tartışma konusu olur.

Saygılar

Sözcük Gezigini ve Serdar'ın yaklaşımlarına katılıyorum, burada "görev yapmaya engel bir durumun" söz konusu olup olmadığı sorulmaktadır.

Bunun dışında Esma Hanımın şu yaklaşımını

"Noterin bu belgenin daha önceden de tanzim edilip edilmediği sorusuna hayır

cevabı alınmıştır."Çünkü daha önce tanzim edilmişse önce o belgenin iptal edilmesi gerekir. Aksi takdirde hangi belgenin geçerli olduğu tartışma konusu olur.

mesnetsiz buluyorum.

"Bu belgenin" daha önceden tanzim edilmiş olması zaten mümkün değil, çünkü en azından aynı tarih ve numarayı taşımayacaktır. Ayrıca aynı konuda bir belge tanzim ediliyor olsa dahi, bir öncekinin mutlak suretle iptali gerekmediğini düşünüyorum. Ayrıca, Sözcük Gezgini'nin ortaya koyduğu araştırmadan sonra bu konunun çok daha fazla irdelenmesine gerek kalmadığını da düşünyorum.

Teşekkür ederim. Yanılmışım. Ama irdelediğim iyi olmuş. Yoksa yanlış bilgimle kalacaktım.