Besitzstandsdenken
Yeni bir sorun.
1988 Şubat sonunda Alman demir çelik sektöründe nihayet bir toplu iş sözleşmesi yapıldı. Son derece sert ve çetin mücadeleler sonucu bu sözleşmeye göre hem çalışma süresi kısaltılacak hem de ücretlere zam getirilecek. "İşverenlerin merkez organı" adı verilen Frankfurter Allgemeine Zeitung , ertesi gün sözleşme hakkındaki bir yorumda şöyle yazıyordu:
"Dieser Vertrag zeugt vom kurzsichtigen Besitzstandsdenken derjenigen, die einen Arbeitsplatz haben."
İlk çevirim şöyle olacaktı:
"Bu sözleşme, işyerine sahip olanların basiretsiz Besitzstandsdenken in bir işaretidir."
("Besitzstandsdenken" yerine bir Türkçe terim geçecekti tabii ki - ama hangisi?)
Nazım Kıygı'nın Hukuk ve Ekonomi Terimleri Sözlüğü 'nde "Besitzstand" için benim cümlemde uygun olmayan terimler sıralıyor.
Vural Ülkü'nün Almanca -Türkçe Büyük Sözlük 'ünde (İnkılâp Yay.) verilen açıklama ise cümleme çok yakındır; "Besitzstand" hakkında şunu yazıyor: "bir ücretlinin ücret ve sosyal haklar bakımından eriştiği durum" .
Zaten işverenlerin propaganda sözcüğü olan "Besitzstands denken " kelimesi hiç bir sözlükte bulunmuyor.
Belki kelimeyi bir yan cümle haline getirirsem daha iyi, örneğin şöyle:
"Bu sözleşme, işyerine sahip olanların basiretsizlikle sadece kendi ücret ve sosyal haklarına ilgilendiğini göstermektedir."
Sizin önerileriniz ne olacak bakalım.
Antworten (6)
Merhaba Mau,
Önerim: Bu sözleşme, işyerine sahip olanların kendi kazanımlarının ilerisini göremeyen bir düşünce tarzının yansımasıdır.
Sendika ve toplu iş sözleşmeleri bağlamında aklıma ilk gelen kazanım/birikim. Ama yanılmış da olabilirim. Ayrıca cümlede hassas ayar da yapılabilir daha.
Kolay gelsin.
feycan
Merhaba feycan,
önerini son derece uygun buluyorum. Özellikle "düşünce tarzı" kelimesini beğendim. Kullanacağım cümleni (müsaadenle tabii ).
"ilerisini" yerine "ötesini" yazsam daha iyi değil mi acaba?
Slm, tabii ne demek.
Aslında ben de önce ,ötesini, kullanmıştım. Belki kaba bulunur diye değiştirmiştim. Benim öyle bir takıntım yok, ama sonra kimse, "kardeşim git acık öte" gibi çağrışım yapıyor demsin diye, o bakımdan...
Selâm,
Be|sitz|stand, der: Stand (4 a) dessen, was jmd., bes. ein Lohnabhängiger, im Hinblick auf die Höhe des Gehalts, der sozialen Leistungen o.Ä. erreicht hat: den B. wahren; etw. gehört zum sozialen B.; Besitzstände werden verteidigt.
[Duden - Deutsches Universalwörterbuch]
Besitzstand m 1. (Gesch) acquired rights, vested rights; 2. (Recht) status of possession
Besitzstand m
1. Eigentum: amount of property owned
2. WIRTS. (Aktiva) assets Pl.
3. fig. vested rights; (bezüglich des Gehalts) salary status; das Weihnachtsgeld ist ein sozialer Besitzstand the Christmas bonus is a vested right
[Link entfernt]
kazanılmış hak, müktesep hak
Buna göre;
Bu sözleşme, çalışanların sadece kendi müktesep haklarını gözeten dar görüşlü düşüncelerinin bir dışavurumudur.
İyi çalışmalar
Feycan arkadaşımızın önerisi ile birleştirecek olursak:
Bu sözleşme, çalışanların kazanılmış haklarının ilerisini göremeyen düşünce tarzının bir yansımasıdır.
veya
Bu sözleşme, çalışanların kendi müktesep haklarının ilerisini göremeyen düşünce tarzının bir dışavurumudur.
veya,
Bu sözleşme, çalışanların sadece kendi kazanılmış haklarını gözeten sağgörüsüz düşüncelerinin bir yansımasıdır.
veya...
Gördüğünüz gibi çok değişik cümleler kurmak mümkün. Ama burada "işyerine sahip olanların" yerine mutlaka "çalışan" veya "müstahdem" (yani istihdam edilen kişi) kullanılması gerekiyor. "Kurzsichtig" sözcüğü için başka karşılıklar da var. Gerisi aşçının maharetine kalmış.
Tekrar kolay gelsin.
Sevgili Arkadaşlar,
forumda, sözlükte bulunmayan bir terimin çevirisini tespit ettikten sonra, sözlükteki " Neueintrag " tuşuna basarak, sözlüğün veri tabanına eklenmek üzere bize ulaştırmanızı özellikle rica ediyorum. Bazen benim gözümden kaçan kalifiye çeviriler bulunuyor forumda.
Yardımlarınız için teşekkürler!
Mustafa
Im Forum mitdiskutieren → Antworten, Danke-Klicks und eigene Beiträge gibt es in der DasSözlük-App.